GÜNEY KORE

Güney Kore Çay Kültürü, Güney Kore, resmî adıyla Kore Cumhuriyeti (Korece: Daehan Minguk; Hanja:; kısaca: Hanguk), Doğu Asya’da Kore Yarımadası’nın güneyinde kalan bir devlet. Güney Kore’nin komşu devletleri batısında Çin Halk Cumhuriyeti, doğusunda Japonya ve kuzeyinde Kuzey Kore. Ülke’nin başkenti Seul’dur. Güney Kore ılıman iklim kuşağında kalıyor ve ülke arazisi dağlık topraklardan oluşuyor. Güney Kore sınırları 99,392 km²’lik bir alanı kaplar ve ortalama 50 milyon gibi bir nüfusa sahiptir.Arkeolojik buluntular Kore Yarımadasının Alt Paleolitik çağında insanlar tarafından ikamet edildiğini gösteriyor. Kore tarihi MÖ 2333 yıllında Gojoseon’un efsanevi Dan-gun tarafından kurulmasıyla başlıyor. Silla altında MÖ 668’de Kore’deki Üç Krallığı’nın birleşmesinden sonra Kore bir devlet olarak Goryeo hanedanında ve Joseon hanedanında var olmaya devam etti, ta ki 1910’a kadar Kore İmparatorluğu Japonya tarafından ilhak edilene kadar.

Kore II. Dünya Savaşının ardından Sovyet ve ABD’nin askeri güçlerinden kurtuluşu ve işgalinden sonra, Kuzey Kore ve Güney Kore’ye bölündü. Güney Kore ikinci bir demokrasi olarak 1948 yılında kuruldu.25 Haziran 1950’de Güney Kore, Kuzey Kore’nin askeri güçleri tarafından işgale uğradı, iki Kore arasında çıkan savaş zor bir ateşkes sonrasında durdu ve iki ülke arasındaki sınır bugünlerde en çok güçlendirilmiş müstahkem mevki. Savaş’dan sonra, Güney Kore ekonomisi önemli ölçüde büyüdü ve gelişmiş bir ekonomiye ve tam demokrasiye sahip oldu. Ayrıca ülke Doğu Asya’da bölgesel güç konumundadır.Güney Kore başkanlık sistemine göre yönetilen ve onaltı idari bölüm içeren bir cumhuriyet, ayrıca ülkedeki yaşam standartları çok yüksektir ve Güney Kore gelişmis ülke satüsüne sahiptir. Ülke Asya’nın en büyük dördüncü ekonomisine ve dünya’nın en büyük 15’inci (GSYİH) veya 12’inci (SAGP) ekonomisine sahip. Ülke’nin ekonomisi ihracata dayalı, özellikle elektronik endüstrisi, otomotiv endüstrisi, gemi yapımı, makine endüstrisi,petrokimya ve robotik gibi sektörlerde üretim güçlüdür. Güney Kore Birleşmiş Milletler,Dünya Ticaret Örgütü, OECD ve G20 gibi örgütlere üyedir. Ayrıca APEC ve Doğu Asya Zirvesi’nin kurucu üyelerinden biri.

KORE ÇAY KÜLTÜRÜ

Japonya, Çin, Hindistan vb komşularına benzer şekilde Kore’de de zengin bir tören eşliğinde çay içilir ve çay kültürü açısından zengindir. Bu ülkelere benzer şekilde Kore çay kültürü zenginliğinin seyahat eden Budist rahiplerin çayın meditasyon sürecine kattığı uyanıklık ve aydınlanma özelliğini yaymasına borçludur. Kore’deki ilk çay içimi Silla Hanedanlığı döneminde Çin’den getirilen tohumlardan yapılmış bir içecekle başlar. Bunun yanında Paektusan dağlarında yetişen ve Kore Ko-Chosun tarihi kadar eski bir çeşit beyaz çay paeksan-cha isimli çayın Çin çayıyla takas edilmesiyle çay içiminin başladığına dair de bir efsane vardır. Bugün bu çay bu dağın etrafındaki bölgelerde halen içilmektedir. Çayın Kore’de inişli çıkışlı bir tarihi olmuştur. Koryo Hanedanlığı döneminde çay kültür, şiir, drama, sanat, şarkı vb konuların bir parçası halen gelmiş ve Ch’a-rye isimli çay seremonileri düzenlenmişti.

Hon-ta isimli Budist rahiplerin düzenlediği seremonilerde yeşil çay kullanılıp Budist geleneğinin bir parçası oldu. Bugün de nadiren uygulana gelmiştir. Choson Hanedanlığı döneminde Konfüçyüslüğün Budizme baskın gelmesiyle çaya olan rağbet azaldı. Japon işgali döneminde de çömlekçiler Japonya’ya gönderildi ve o dönemde yapılan demlikler ve setler Japon chanoyusunda kullanılıyordu ve bugün bu setler paha biçilmezler. 19. yüzyılın başında Chong Yak Yong isimli bir Budizm müridi Chollanam-do isimli yerde sürgündeyken çayı kendi özel çay evini kurarak Kore’de çay kültürünü yeniden tanıttı ve bir çay severler toplumu oluşturmada aracı oldu. O ve müritleri bölgede çay yetiştirdi ve ondan sonra da çay bölgede yayıldı. Böyle etkili bir çay sever olan bu Koreli daha sonra kendisine çok da uygun olan bir isimle anıla gelmiştir; Tasan veya Çay dağı.

Ch’o-ui isimli bir Budist rahip daha sonra Kore çay kültürü üzerinde silinmez bir iz bıraktı. Nasıl yetiştirildiğinden, nasıl işlendiğine, en iyi çay demleme tekniklerinden çayın faydalarına kadar birçok konuyu işlediği bir kitap yazdı. “Tongsadong” veya “Kore Çayı Kasidesi” isimli bu kitabı bir başka klasik olan “Tashinjon” veya “Çay Tanrılarının Yaşamı” isimli kitap takip etti. Kore tarzı çayın restorasyonunu yapan bu iki Korelidir denilebilir.

Kore kültürü Son yıllardaki Kore tarzı çaydaki yenilenme ve ilgiyi Hyo Dang’a borçludur. Yazdığı “Kore Tarzı Çay” isimli kitabıyla çay seremonisine daha doğal bir yapı kazandırmış ve burada kullanılan çaya “Panyar-o veya Aydınlanmış Bilgeliğin Çiyi” ismini vermiş ve seremoni de aynı adla anılmıştır. Panyar-o günümüz genç yaşlı Koreli çay severler arasında da takdir ediliyor. Bunun için açık renkli saledon seramikler kullanılıyor.

Çay güney kesimlerde yetişebilmektedir. En iyi çaylar Chiri dağının eteklerinden gelir bununla birlikte diğer çay tarlaları Wolch’ul-san ve Cheju-do adasnda Kangjin yakınlarındaki Posong ‘da da bulunur. İlk hasat 20 Nisan’da veya bu tarihten önce yapılır, devamında 5-6 Mayıs’ta yapılır. Bu iki tarihte elde edilen çay yapraklarına “sejak” adı verilir. Bu sezonlar dışında elde edilen çaylara “chungjak” denilir. Kore çayı miktarca çok olmadığından Japon yeşil çayı sıkça kullanılır.

KORE ÇAY SEREMONİSİ

Kore çay seremonisi, diğer adıyla “Darye” çaya dair görgü kurallarını bir araya toplayan bir ritüeldir ve Koreliler tarafından birkaç binyıldır yapıla gelmiştir. Günümüzde Korelilerin yükselen hayat temposu arasında huzur ve dinlenme arayışından çay seremonisi yeniden canlandı. Seremoninin ana unsuru kolay bir düzenlemeyle çayın keyfini sürmektir. Kore çay seremonisi Çin çay geleneklerinden etkilenmiştir, ortaya çıktığı dönem Japon çay seremonisinden önceki bir zamana rastlar. Kore çay seremonisi dini manalar içermektedir. Çay bu seremonilerde tarihte ataların ve saygın kişilerin ruhlarına hürmet amacıyla kullanılır.

TARİHÇE

İlk çay sunumunun ne zaman yapıldığına dair ilk tarihi belge inanışa göre 661 yılında bir ayin olarak yapıldığını açıklar, bu ayinde Geumgwan Krallığı’nın(42-562) kurucusu Kral Suro’nun ruhuna çay sunulmuştur. Daha sonraki kaynaklar da gösteriyor ki çay sunumları Budist tapınaklarında hürmet edilen rahiplerin ruhlarına yapılıyordu.

Çay içimini kapsayan önemli ulusal ritüeller Tabang bölümünün hükümet yetkilileri tarafından idare ediliyordu. Joseon Hanedanlığı döneminde törensel çay içimleri arıtılmış olarak devam etti. Tabang birçok kraliyet seremonisi düzenledi. Yi kraliyet ailesi ve aristokrasi çayı basit ayinler düzenlemek için kullandılar. “Çay Günü Ayini” günlük yapılan bir seremoniyken, “Özle Çay Ayini” özel günlerde yapılıyordu. Hanedanlığın sonuna doğru avamdan insanlar da bu ayin düzenleme geleneğini ata ayinleri için uygulamaya başladılar.

ÇAYA DOĞAL BİR YAKLAŞIM

Çaya Kore tarzı yaklaşımda daha az resmiyet ve rahatlamak için daha fazla özgürlük; kullanılan çay çeşitlerinde, serviste, sohbette daha fazla yaratıcılık vardır. Bu da çay evlerinde, çay bahçelerinin kullanışında, tasarımında, çay setlerinde daha fazla çeşitlilik demektir. Bölgelerde kullanılan çaylar arasında farklılıklar, mevsimsel dönemsel farklılıklar, pastalar, kekler vb hamur işlerinde çeşitlilik Kore çayevlerinin akustik ve kendine özgü havasını oluşturur.

Çay ilk olarak ısıtılmış demlikten ısınmış bardaklara bir hostes tarafından dökülür. Hostes çayı ilk bardağa dökerken belli bir yüksekliği korur, böylece çayın daha kontrollü bir akışını sağlar ve albenili köpükler oluşturur. Bu köpüklerin çokluğu da iyi talih olarak yorumlanır. Çay seremonileri doğum günü, yıl dönümü, eski arkadaşları anma gibi önemli günlerde ve giderek artan bir şekli de Seon meditasyonunda uygulanır. Kore çayı çoğunlukla yeşil çaydır ve büyük yapraklıdır.

Kore çay seremonisinde modern varyasyonlardan birinde etrafında usta ve konukların oturduğu alçak bir masa bulunur. Seremonide çay ustası veya ev sahibi masanın bir tarafında durur ve seremoni boyunca çay kaplarına sıcak su doldurma ve yıkama işini yapar. Bu çay setleri neredeyse bütün yıl bu masanın üzerinde durur ve kullanmadığı zamanlarda üzerilerine bir bez örter. Koleksiyonda farklı demlikler, birçok farklı renk ve çeşitte bardak bulunur.

Herkes masanın etrafına oturup su ısınınca seremoni başlar. Usta sohbeti başlatır, konuklara gayri resmi, sıradan havadan sudan diyebileceğimiz sorular sorar, ailesinin nasıl olduğu gibi. Usta resmi olarak seremoniye demliği, bardakları ısıtarak başlar. Demliğe (genellikle yeşil) çay yapraklarını ekler ve sıcak suyu üzerine döker ve çabucak bu suyu atar, böylece çayın üzerindeki tozu yıkamış olur. Daha sonra sıcak suyu dağıtma kasesine döker ve uygun sıcaklığa kadar soğumasını sağlar.Belirlenen bu sıcaklık çayın hangi dönemde toplandığına bağlıdır. Eğer Nisan ayının başlarında toplandıysa daha düşük sıcaklıklarda demlenir(60–65 °C), haziranda toplandıysa da daha yüksek sıcaklıklar seçilir(70–75 °C). Doğru sıcaklığa geldiğinde usta suyu demlikteki yaprakların üzerine döker ve yine çaya bağlı olarak 20 sn -3 dk arasında bir süre demlenmeye bırakır. Demlenme tamamlandığında demlikteki çayı dağıtma tasına döker, böylece dem yapraklardan ayrılmış olur. Her bir bardak çay konulduktan sonra altlığa yerleştirilir ve konuk çayını içerken iki elini kullanır. Çayın önce rengi, sonra kokusu ve sonunda da tadının keyfi çıkarılır.

Çay buradan da bardaklara dökülür. Konuklar usta veya servis eden kişi bardaklarını toplayıncaya kadar bekler, daha sonra kendilerininkini toplar, bu işlem çaylar bitene kadar devam eder ve birkaç saat sürebilir. Genel anlamda tören çok rahatlatıcıdır ve iş planlarını kolaylaştırmak veya birini anlamak için harika bir yoldur.

Lütfen Kitabımız İçin Tıklayınız!

 

Okunma 5989 defa

Yorum Ekle

Gerekli olan (*) işaretli alanlara gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod izni yoktur.

Tweet DünyaÇayEvi

Parse Error: Specification mandate value for attribute data-aria-label-part
09:14AM Apr 24