ÇAY’IN BÜYÜLEYİCİ MACERASI


MÖ 2737 - Shen Nung tarafından keşfi ile çay Çin geleneğine yerleşir. İmparator’un suyunu kaynatıp içme alışkanlığı vardır. Onun için kaynatılan suyun içine rüzgarla birkaç çay yaprağı düşünce ve oluşan zengin ve çekici aroma İmparator’un hoşuna gidince çay keşfedilmiş oldu. Bu dönemde yetişen tek çay “yeşil çay”dır.

MÖ 1027 - Zhou Hanedanı’nın kurucusu Kral Wen, Szechwan bölgesindeki liderlerden haraç olarak çay alır.

MÖ 600 – 517 Laozi. Klasik Çin filozofu Laozi Dao De Jing adlı söylemlerinde çayı “sıvı yeşimin köpüğü” olarak tanımlıyor ve yaşam iksirinin vazgeçilmez bir parçası olduğunu söylüyor.

MÖ 551 – 479 Konfüçyüs bir çay tiryakisi olarak belgelendi.


MÖ 350 - Antik bir Çin sözlüğünde çay “Erh Ya” olarak geçer.


MÖ 3. Yüzyıl İlk kurutma prosesleri geliştirildi. Bunun öncesinde taze yapraklar demleniyordu. Yapraklar kurutulup toz haline getirilmiyordu.


MÖ 221 – 206 Qin Hanedanı dönemindeki bir askeri lider olan Liu Kun yeğenine ruhunu yüceltecek “gerçek bir çay” istediğini yazdı.


MÖ 212 “Ölümsüzlük çayı” olarak da adlandırılan “kombucha” isimli çayın mayalanmasıyla yapılan bu çayın köklerinin Tsin Hanedanı dönemine dayandığı düşünülüyor. Japonya’ya MS 450 yıllarında gelen ve bir zamanlar Samurayların rutin içeceği olan bu çay bugün Japonya’da yaygın şekilde kullanılıyor.


MÖ 74 – 49 Çayın satın alınması ve yapımını içeren görevleri gösteren köle sözleşmesi.


MÖ 59 - Wang Bao çayın nasıl satın alınacağı ve nasıl demleneceğine dair talimatlar veriyor.


MÖ 10. Yüzyıl Çayın içecek olarak kullanıldığına dair daha hikayeler olsa da hiçbirinin kesin kökeni belli değil. Kaydedilmiş ilk çay içimi Çin’de, çay tüketiminin en erken kayıtları MÖ 10. yüzyılda.


MÖ 206 – MS 220 (Han Hanedanlığı) İmparator çayı aynı karakterdeki başka bitkilerden ayıran Cha ifadesinin doğru telaffuzunu belirtir.


MS 220 - Ünlü hekim ve cerrah Hua Tuo çayın zihinsel fonksiyonları geliştirmedeki yeteneğini açıkladığı Shin Lun adlı kitabını yazdı.


MS 350 - Bir Çince sözlük olan Erh Ya da ilk dea çay kelimesi geçti.


MS 400-600 - Çaya olan talep hızla arttı ve çiftçiler çay ekip hasat etmeye başladılar.


MS 400 - Ya Kuang isimli bir sözlükte bu kez çayla birlikte hazırlık aşamaları ve demleme adımları tarif edilmiştir.

420 – 588 Kuzey ve Güney Hanedanlıkları döneminde bir hükümet memuru olan Wong Mong çaysız yaşayamayan bir adam olarak tarif edilir. Onun konuklarına olan çaya boğma eğilimine “sel” benzetmesi yapıldı.

476 – 542 Türk tüccarlar Moğolistan sınırında çay takası yaptı.

542 Ta Mo veya Bodhidharma Efsanesi. Çin’e Budizmi getiren ve Zen Okulunu bulan Hindistanlı Budist usta meditasyon sırasında uyanık kalmak için göz kapaklarını kestiği söylenir ve göz kapaklarını attığı yerde ilk çay bitkisi büyüdüğü söylenir.

589 – 618 Sui Hanedalığı. Bu dönemde çay Budist rahipler tarafından Japonya’ya tanıtıldı.

593 - BUDİZM VE ÇAYIN Çin’den Japonya’ya yolculuğu. Japon rahipler çay bitkisini ülkelerine götürüyorlar.

618 – 907 Tang Hanedanı. Bu dönemde çay Çin’de ulusal bir içecek. Tuğla çay, taze çayları buharlayıp daha sonra tozlaştırılıp kek halinde kalıplaştırılmasıyla yapılıyor. Bu kekler uzun süre depolanabiliyor ve ihtiyaç halinde parçalara ayrılıp kaynatılıyor.
* Çay seremonilerinin erken biçimleri gelişti.
* Tibet ve Hindistan çay ticareti yapıyor.
* Tang Hanedanlığı zamanında çay Kore ve Japonya’da yayıldı.

648-749 Japon rahip Gyoki 49 Budist tapınağında ilk çay çalılarını diker. Çay Japonya’danadir bulunuyor ve pahalı. Yüksek dereceli rahipler ve aristokrasi çayın keyfini sürüyor.


661 İlk çay seremonisi Kral Suro tarafından Geumgwan Gaya Krallığı’nda yapılmıştır. Goryeo Hanedanlığı’nda ise Budist tapınağında rahiplere saygı göstermek amacıyla çay ayini ya da töreni düzenlenmiştir.


725 Çinliler çaya kendi karakterini verdiler, ch’a.


729 Japon İmparatoru Shomu Budist baş rahiplere hiki-cha dedikleri toz çayı ikram eder.


780 Lu Yu (çayın babası)çay hakkına bilinen her şeyi bir araya toplayarak Cha Ching (veya Çay Klasiği) adlı kitabını yazıyor.


* Çay içimi tanımlanmış ritüellerle bir sanata dönüştürüldü. Çin, komşularının birçoğuyla çay ticareti yapan dünyanın en büyük imparatorluğu.
* Budizmin Shingon mezhebinin patriği Kukai, çayı tuğla halinde dokuzuncu yüzyılın başlarında Çin’den Japonya’ya getirdi.
* Çin’deki ilk çay vergisi.

805 Budist rahip Saicho Japon imparatorunun emriyle üç yılını Çin’i Budist tapınaklarını gezerek geçirdi ve Japonya’ya çay tohumlarıyla birlikte döndü. Bir yıl sonra bir başka rahip olan Kukai de çay tohumlarıyla birlikte döndü.


960 – 1279 Sung (Song) Hanedanı. Çayın üretimi ve işlenmesi tamamen değiştirildi. Bu dönemden öncesine kadar çay yaprakları toplanıp kurutuluyorken ve preslenmiş çay elde ediliyordu. Bu geçişten sonra buharlama yerine kavurma ve kırmayla bugünkü bildiğimiz manada yaprak çayın temelleri atıldı.
* Bu dönemde çay soğan, turşu suyu, zencefil ve portakal kabuğuyla aromalandırılıyor; çay üreten yerlerdeki insanlar parfümsüz çay sevmelerine rağmen kafur, misk ve diğer baharatlar ile kokulandırılıyordu.
* Çayla ilgili seramik arşivi efsanevi güzellikte.
* İlk çay salonları inşa edildi.
* Beyaz çay Song Hanedanı Döneminde saygın hale geldi.


10. Yüzyıl Haraç çay teorisine göre oolong çayının ilk keşfi Kuzey Song Hanedanlığı’nda keşfedildi.


1012 Cai Xiang doğdu. Fijian bölgesinin çay komisyoncusu olur ve zamanının en seçici çay paleti olarak yaygın şekilde kabul görür.


1101-1125 Çin İmparatoru Hui Tsung çayı bir saplantı haline getirdi, iyi çay çırpma yöntemleri hakkında kitap yazdı ve çay tadım turnuvaları düzenletti. Öyle ki çay hakkında düşünürken Moğolların işgalini fark edemedi.
Bahçelerde çayevleri meydana çıktı.


1100 – 1126 Song İmparatorluğu’nun imparatorlarından biri olan Hui Zong en mükemmel çayı ararken uğruna imparatorluğunun topraklarını kaybettiği beyaz çay tutkusuyla bilinir. Onun beyaz çay tercihinin etkisiyle parfümlü çaylar sonunda terk edildi. Bu arada çay yapraklarına olan beğeni edebiyatçılar arasında da yayıldı. Yapraklar tuğla çayda olduğu gibi toz halinde öğütüldü ve kaselerde çırpıldı.


1191 Zen Budizmi Japonya’ya Çin’e yaptığı bir ziyaretten dönüşte rahip Aeisai tarafından tekrar tanıtılır. Aeisai çay tohumlarını eker. 1211’de Japon tarihinde çayla ilgili ilk kitap olan iki ciltlik Kissa Yōjōki (Çay İçerek Sağlıklı Kalmanın Yolları) adlı kitabını yazdı.


1200 – 1253 Aeisai (Eisai)’nin talebesi Dogen, Zen Budizminin Soto mezhebinin kurucusu olarak kabul edilir. Dogen coşkulu bir çay tiryakisidir.


1211 Japon Budist başrarip Eisaiçayla ilgili ilk Japonca kitabı yazdı.


1206-1368 Cengiz ve Kubilay Hanların Çin topraklarını ele geçirmesiyle çay yüksek mertebesinden düştü ve sıradan bir içecek haline geldi.


1280 – 1368 Çin’de Moğol istilası. Bu dönemde aristokrasi arasında çay içimi azalıyor ama halkın tabanı arasında çay hala sevilen bir içecek olarak yerini koruyor.


1285 Marco Polo maliyeden sorumlu Çinli bir bakanın çay vergilerini keyfi olarak artırmak için depolamasını kaydeder.


1368 – 1644 Ming Hanedanlığı. Çin’de kültürel canlanma. Çay tekrar popüler bir içecek haline geldi. Aynı zamanda Ming Hanedanı altında farklı çay tipleri de denendi; fermente siyah çaylar, fermente olmamış yeşil çaylar, oolong olarak bilinen yarı fermente olmuş çeşitler ve bu kategorilerin içinde sayısız farklı çeşit.


1391 Ming yetkilileri sadece yaprak çayın “haraç” olarak kabul edileceğine dair bir kararname yayınladı. Sonuç olarak yaprak çay üretimi arttı ve üretim teknikleri gelişti. Daha sonra çayın çoğu yaprak çay olarak dağıtıldı ve pişmiş toprak kaplarda demlendi.


1422 – 1502 Japon Çay Seremonisi tarih sahnesine çıkıyor. İlk olarak Murata Shuko adında bir Zen rahibi tarafından tertiplenen ve “sıcak su çayı” anlamına gelen “cha no yu” günlük hayatın sıradan yönlerini törenleştirir.


1484 Kapon shogunu Yoshimasha çay seremonilerini, resmi ve dramayı teşvik eder.


1560 yılında çay hakkında bir şeyler yazan ilk Avrupalı, Portekizli bir Cizvit olan Jasper de Cruz’dur.


1589 Bir Venedikli yazarın Asyalıların çay içtikleri için uzun ömürlü olduklarını yazmasıyla Avrupa çayla tanışır.


1597 Hollandalı denizci Jan Hugo van Linschooten’in çay için chaa dediği gezilerinin İngilizce çevirisinde ilk kez telaffuz edildi.


1500 lerin sonu Japon çay ustası Sen-no Rikyu ilk bağımsız çayevini açar ve burada çay seremonisini uygular.Portekizli rahipler Çin’de Katolikliği yaymak için bu btikinin tıbbi yararlarından bahsettiğinde Avrupalılar çayın adını tekrar duyar.


1600 İngiltere’de I. Elizabeth tarafından verilen bir imtiyazla Doğu Hindistan Şirketi kuruldu. Bu çayı uluslararası bir ürün haline getirmek için önemli bir adımdı.


1610 Hollanda Doğu Hindistan Şirketi Avrupa’ya çayı getirdi.


1618 Çin elçileri Rus çarı Alexis’e birçok sandık çay sunarlar ancak gereksiz oldukları düşünülerek reddedilir.


1635 Çay Hollanda saray insanları arasında tutuluyor.
Bir Alman doktor çay içmenin zararları hakkında bir uyarı sunuyor


1636 Bu tarihten itibaren çay Fransa’da tanınmaya başladı. 1648 yılı civarında kısa bir popülerlik dönemi yaşadı.


1637 Zengin Hollandalı tüccarların eşleri partilerde çay ikram ediyor.


1638 Bir Moğol hükümdarının I. Çar Michael’e 65-70 kg lık çay hediye etmesiyle çay Rusya’ya giriş yaptı.


1644 Hollandalıların çayı İngiltere’ye tanıtması.


1644 – 1912 Sarı çay Qing Hanedanı döneminin başlarında üretilmeye başlanmıştır.


1650 Amerika’ya ilk çayı Peter Stuyvesant, bir Hollanda yerleşimi olan New Amsterdam’daki(sonra İngilizler New York adını veriyor) kolonistlere getiriyor.


1650-1700 Sosyal sınıflarda çay partileri kadınlar arasında oldukça popüler olmuştur.
Kocaları ise durumdan rahatsız ve dini reformcular da yasak çağrısı içindeler.


1657 Çay Alman eczanelerinde görünmeye başladı. Ancak Ostfrezya gibi kıyı bölgeleri hariç önemli bir saygınlık kazanmadı.


1657 Londra’da ilk çay GArway’in Kahve Evinde sağlıklı bir içecek olarak satılıyor.


25 Ekim 1660 İlk defa ünlü İngiliz günlükçüsü Samuel Pepys günlüğünde çaydan bahsetti.


1661 Tayvanlılar yabani çay içmeye başladı.


1661 Hollandalı bir doktor çayın tedavi edici yanlarını sayarken Fransız ve Alman doktorlar yan etkilerinden bahsettikçe sağlığa yararı zararı tartışmaları artıyor.


1662 Braganzalı Catherine Portsmouth limanına varıyor ve yerine ulaşınca ilk sorduğu bir bardak çay olup olmadığı. Kral II. Charles’la evlenen Portekizli prenses Braganzalı Catherine çayı İngiltere’ye soylulara kraliyet ailesine tanıtan kişi olarak geçiyor. Ancak 19. yüzyıla kadar bugünkü gibi yaygın olarak tüketilmedi.


1664 İngiliz Doğu Hindistan şirketi İngiliz kral ve kraliçesine hediye olarak çay getiriyor.


İngilizler New Amsterdamı alıp New York yapıyor ve İngiliz çay içme geleneği oluşmaya başlıyor.


1666 Hollanda ç.ay fiyatları kg başına 40-50 $’a düşüyor.


1680 ler Sütlü çay Madam de Sevigne’nin mektuplarında geçiyor.


York düşesi çayı İskoçya’ya tanıtıyor.


1697 Tayvan’da Formosa’nın Nantou ilçesindeki yerleşimciler ilk yerli çayları yetiştirdiler. Hollanda gemileri çayı Pers ülkesine taşıılar. Bu Tayvan çayının ilk ihracatıdır.


1670 Massachussets sömürgesi siyah çay içmesiyle tanınıyor.


1690 Massachussets’de halka ilk defa çay satılıyor.


1700 ler Bu yüzyıl başlarında çay Portekizli ve Hollandalı denizciler üzerinden Avrupa’ya geliyor.


1717 yılında İlk çay dükkanı Londra’da Twining Thomas tarafından açıldı.


1738 Soen Nagatani, yeşil çayın fermente edilmemiş formu olan Japon sencha’sını, kelime anlamı kavrulmuş çay, geliştirir. Bugün sencha Japonya’daki en popüler çay çeşididir.


1750 yılında Robert Adams çay içerken elleri yandığı için ilk kulplu çay bardaklarını tasarlamıştır. İlk çay bardağı ve tabağını birlikte tasarlayan da aynı kişidir.
* Çin’den gelen Çay uzmanları Azor adalarını geziyorlar ve aroma ve üstünlük vermek için çayı yasemin ve ebegümeci ile ekiyorlar.


16 Aralık 1773 İngiltere’nin Doğu Hindistan Şirketi’ne karşı vergiler sebebiyle yapılan bir ayaklanma olarak Amerika’nın Boston Limanı’ndaki gemilerdeki tüm çayları denize döktüğü siyasi bir protesto olan ve ünlü Boston Çay Partisi’nin kurulmasına da yol açan olay.


1778 ilk semaver fabrikası kuruldu. Bakır, pirinç, tunç veya saçtan imal edilen semaverler, silindir veya dikdörtgen prizması şeklinde yapılır. Altın ve gümüşle kaplanan semaverler bulunsa da esas olarak pirinçten yapılır.


1788 – 1861 Bedford Düşesi Anna çay saatinin mucidi olarak anılır.


1800 ler Hollanda’da ta’y eczanelerde yaygın olarak satılıyordu. Halk arasında yaygın şekilde içilirken, hala tıbbi olarak kabul edilir.


1824 Çin’den ilk çay Peradeniya, Seylan’daki botanik bahçelere dikilir.


1825 Amerikalı tüccarlar çay ticaretini çok daha hızlı yapabilmek için “clipper”ları(o dönemde çok hızlı giden gemiler) sipariş etti.


1826 Çay ticaretinde yeni bir sunum geliştirildi. İngiliz John Horniman çayı sızdırmaz paketlerde satmaya başladı. Aynı zamanda daha fazla miktarda çay paket üreten makineler geliştirdi.


1830 lar Earl Grey çay karışımı İngiliz Başbakanı İkinci Earl Grey rivayete göre, muhtemelen diplomatik bir ikramiye olarak bergamot yağıyla aromalandırılmış bir çay sonra adlandırıldı.


1832 Endonezya çayın kurucusu ve babası, Holandalı Jill Jacobson, Çin yaklaşık yedi milyon çay tohumu, 15 Çinli ekici ve yanı sıra ve çay yapıcı ve paket yapıcıları yanında getirdi. Bu duruma çok kızan Çinli yetkililer, Jacobson’un başına ödül koydular.
1835 Doğu Hindistan Şirketi Assam,
Hindistan deneysel çay bahçeleri kuruldu.


1836 İngilizler çay kültürünü Hindistan’a ve 1867’de de Seylan’a(Sri Lanka) taşıdı. İlk olarak Çin’den getirilen tohumlar kullanıldı ancak sonraları klonal Assam bitki tohumları kullanıldı.


1841 Hint Tıbbi Servisinde sivil bir cerrah olan Dr. Campbell Hindistan’ın Darjeeling bölgesindeki ilk çay ekimini başlattı.


1867 ilk çay haddeleme makinası İngiliz James J. Kimmond tarafından icat edildi. 1872 de modern mekanize çay üretimine geçildi. Bundan sonra birincil çay işleme makineleri ve çay rafine makineleri geliştirmedeki başarı çay endüstrisindeki mekanizasyonu hızlandırdı. Aynı zamanda 20. Yüzyılın başlarında Japonya’da da bazı makineler icat edildi ve “elektrikli çay tarımı çağı” başladı.


1868 - 1912 Meijei Dönemi’nin sonunda yeşil çay makine imalatı tanıtıldı ve el yapımı çayın yerini almaya başladı.


1869 Kahve yanığı hastalığı Seylan’daki son derece verimli kahve tarlalarını vurdu ve sonunda tarlalar yok oldu. Bu da 1877-8 de çaya yönelmeyi tetikledi.


1870 ler Daha hızlı olan buharlı gemilerin geliştirilmesiyle clipper gemilerinin kullanımı azalır.


1870 Sonları Osmanlı’da ilk çay çiftçiler tarafından Artvin bölgesinde yetiştirildi.


1878 Afrika’da ilk çay arazilerinin geliştirildiği ülke olan Malavi’de çay ekimi gerçekleştirildi. Malavi çayı diğer Afrika ülkelerine de yaydı.


1880 ler, Amerika Clipper adlı hızlı gemileriyle en büyük çay ithalatçısı haline geldi ve altın borçlarını da ödeme kolaylığı buldu.


1894 Ulaşılan belgelere göre, çayın, Osmanlı Devleti’nde yetiştirilen ve kendisinden mahsül alınan, yani tarımı yapılan bir bitki olarak düşünülmesi tarihi.
* İstanbul’da çay yetiştirilmek istendi fakat ne iklimi ne toprağı çay için yeterli olmadı.


1898 Çay İran’a tanıtıldı. Daha sonra Hazar Denizi kıyılarında yetiştirilecekti.


1899 Kasef Al Saltaneh” adıyla tanınan Prens Muhammed Mirza Hindistan’dan çay ithal edip Lahijan bölgesinde ekimlere başladı.


1900 Trans-Sibirya tren yolları tamamlanmadan önceki son deve kervanı Pekin’den ayrılarak Rusya’ya geldi.


1903 Kenya çay ile tanıştı. G.W.L. Canine ile tanıştı ve 1930’larda ticari ekimlere başlandı.


1904 Richard Blechynden St Louis’deki Dünya Fuarı’nda tipik buzlu çayı icat etti.


1906 Japonya’da bir üniversite akademisyeni olan Okakura Kakuzo Batı’ya Japonya çay tarihini ve Japon çay seremonisini tanıtmak için “The Tea Book adlı kitabı yazdı.


1908 Amerikalı çay tüccarı Thomas Sullivan çayını Çin ipeğinden yapılma küçük poşetlerde tanıtmaya başladı. Tüketiciler çaylarını bu poşetle birlikte kolayca bırakıp taze çayla tekrar kullanabileceklerini fark ettiler.


1910 Sumatra, Endonezya büyür ve çay ihraç etmektedir. Kısa süre sonra, çay, Kenya ve Afrika’nın diğer bölgelerinde yetiştirilir.


1912 Çay tohumunu Rize’ye getiren ilk kişi Ziraat odası reisi Hulusi Karadeniz’dir.


1917 yılında Ali Rıza ERTEN, Batum ve Kafkasya ‘da incelemelerde bulunmuş, Doğu Karadeniz Bölgesinde Çayın yetiştirilebileceğini bir raporla bildirmiş ve 1924 yılında Ziraat umum mufettişi Zihni DERİN tarafından çay fidanı yetiştirilmeye başlanmıştır.


1923 Arthur Large, tehlike yaratmadan suyla temas edebilen bir makine geliştirdi. Böylece ilk elektrikli çay makinesi doğdu ve bir çığır açtı. Çaydanlığın tabanında bulunan elektrikli ısıtıcı, suyu ısıtıyordu. Bu, ısıtıcı bir boru içinden geçen bir telden oluşuyordu ve su çabucak ısınıveriyordu.


1924 TBMM’de Rize ili ve Borçka Kazasında kanunla ekimi yapılmasına karar verilen bitkilerden biri de çaydı.
* Türkiye’de ilk defa Zihni Derin tarafından Çay Araştırma Enstitüsü kuruldu.


1925 Kenya’nın Keriochi yaylalarında çay ekimi başladı.


1940 lar Türkiye’de çay ekimi başladı.


1940 Türkiye’de ilk çay işleme atölyesi, Rize merkez fidanlığında devreye sokuldu.


1945 yılından sonraki dönemde ithalatın zorlaştığı dönemde kahve tiryakileri kahve bulmakta zorlanınca çaya yöneldiler. Rize’de yetişen çayın buruk tadını Türk halkı çok sevdi ve hayatının her alanında çaya yer verdi.


1947 yılında ilk çay fabrikası, , 60 ton/gün kapasiteli, Rize Fener Mahallesinde, Merkez Çay Fabrikası adı altında işletmeye açılmıştır.


1970 Tayvan hükümeti adada çay kültürünün yeniden canlandırılması için nüfusunu çay içmeye teşvik etti.


1984 yılına kadar devlet tekeli altında sürdürülen çay işletmeciliği Aralık 1984 tarih ve 3092 sayılı Çay Kanunu ile serbest bırakılmıştır.


1990 lar Birleşik Devletlerde alüminyum kutularda konserve buzlu çay marketlerde satılmaya başlandı. Meyve aromalı buzlu çaylar da sonra soda ile rekabet etmeleri amacıyla şişelerde satıldı.


1992 Çay hakkındaki ilk müze “Bramah Çay ve Kahve Müzesi” adıyla İngiltere’de Edward Bramah tarafından açılmıştır.


2000 ler Yeşil çayın insan vücudu üzerinde etkisine dair araştırmalar içine araştırmalar bu ticaretin bizim için sağlıklı olduğunu teyit ediyor. Batı dünyasında yeşil çay içiminde büyük bir canlanma meydana geliyor.


2005 yılı 15 Aralık’ta İlk “Uluslararası Çay Günü” Yeni Delhi’de kutlandı.


2011 16 yaşındaki Kuala Lumpur’lu Suraya Mohd Zairin 4000 poşet çaydan elbise tasarladı. 2011 Ekim’de Kuala Lumpur’da düzenlenen Yeşil Ödülleri’nde birincilik ödülü kazandı.


2012 24 Şubat’ta Çay tadımının efendisi Noble Fleming, 92 yaşında öldü.
* Rize`de düzenlenen “En İyi Çay Demleme Yarışması”nda birinciye 500’er gramlık 2 bin pakette yer alan toplamı 1 ton eden kuru çay verilmiştir.
* CTC sistemi ile günde 260 ton çay işlenmesi ilk defa Arhavi Çay Fabrikasında üretime başlanmıştır.


2023 Türkiye’nin çayının “Türk Çayı” adıyla bir dünya markası haline geleceği hedefleniyor.


Elbette belki de kaçırdıklarımız yada çok azda olsa yazmadıklarımız olabilir. Lütfen bunu da mazur görünüz çünkü 200 den fazla yerden araştırma sonucu bu kronoloji yazılmıştır.


 

Okunma 150298 defa

Yorum Ekle

Gerekli olan (*) işaretli alanlara gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod izni yoktur.

Tweet DünyaÇayEvi

Parse Error: Specification mandate value for attribute data-aria-label-part
06:41AM Dec 03